Kaptan

İtici pervane

Bow thruster İtici pervane (Manoeuvring thruster)  Deniz taşıtlarında başta veya kıçta bulunan . Konumuna göre baş iter veya kıç iter olarak adlandırılır pervane sistemi. 

swell

Denizin kabarması

ZİNCİRLİK

Teknelerin bas tarafinda basaltında demir zincirlerininmuhafaza edildigi yer.

ZİNCİR KALOMA

Demirlenen demirin zincirinin istenildiği kadar gemidendenize verilmesi için verilen komut.

ZİFOS

Kuntra kapelesinde şapkaya kadar olan direk veya çubukkısım.

ZIRH GÜVERTE

Eski zırhlı harp gemilerinde mermilerin delip geçmemesi içinkonan çelik güverte.

ZAMAN ÇİZELGESİ

kira sözleşmesinin koşullarına göre yükleme ve boşaltmadakiçalışma ve bekleme süreleri ile geminin varış, kalkışzamanlarını gösteren çizelge. Dispeç ve demoraj süreleri buçizelgeye göre hesaplanır.

ZABİT

Ticaret gemilerinde kaptan ve tayfa dışında kalan güverte vemakine personelini tanımlamaktadır.

Z (Zulu)

Uluslar arası işaret sancaklarından Z harfi Romorköristiyorum anlamına kullanılır.

YÜZME MERKEZİ

Geminin yüzmekte olduğu yüklü su hattı alanının ağırlıkmerkezi. Geminin meyil ve trim yapma merkezi.

YÜRYA

Bir palanganin tirentisini veya bir halatin elle çekerkenüzerine yatarka mola vermeksizin çekmek.

YÜKÜN GÖNDERİLENİ

Konişmentoda belirtilen ve taşıma sözleşmesi ile yükün yadaeşyanın gönderildiği özel veya tüzel kişiler.

YÜKÜ GÖNDEREN

Konişmentoda belirtilen ve taşıma sözleşmesi ile yük yadaeşyayı gönderen özel veya tüzel kişiler.

YÜKSEK SU

Denizlerin yükselmesi alçalması sunucunda suyun yüksekseviyesi, suyun kabarması.

YÜKLEYİCİ

Konişmentoda belirtilen ve taşıma sözleşmesi ile yük eşyataşıtan özel veya tüzel kişiler.

YÜK PLANI

Gemiye yüklenen veya yüklenecek olan yüklerin yerlerini,cinslerini ve ağırlıklarını gösteren plan.

YÜK ORDİNOSU

Gemiye yüklenmek üzere gönderilen yük gemiye alındıktansonra geminin ikinci kaptanı tarafından imzalanarakyükleyiciye verilen yük alındısı.

YOMA

Genellikle kalin halatlara denir.

YOLA ELVERİŞLİLİK BELGESİ

Denize Elverişlilik Belgesine sahip olup, liman idarisınırlarını geçerek sefer yapacak her ticaret gemisininlimandan ayrılışında Liman Başkanlığı tarafından;gemiadamları ile donatımı, yolcu sayısı, yükün cinsi, yakıtı,kumanyası, can kurtarma, yangından korunma, yangınsöndürme ve seyir donanımları yükleme durumu,...

YELKEN

Direklere, serenlere, istiralyalara açılan ve yüzeylerineçarpan rüzgarın etkisiyle teknenin seyrini sağlayan özelmalzemeden yapılmış dayanıklı brandalar, bezler.

YEKE

Dümen başına takılıp dümenin istenilen tarafa basılmasi içinkullanılan demir veya agaçtan yapılmıs kol.

YEDEKLEME

Hareket imkanı olmayan bir gemi veya deniz aracının başkabir gemi tarafından çekilerek götürülmesi.

YASLAMAK

Bir teknenin harket kabiliyetini kaybederek, akinti veyarüzgar etkisi ile bir rihtima veya baska bir tekne üzerinedüsmesi.

YARIM YOL

Gemi makinesinin yarım yolda çalıştırılması.

YARIM OTURAK

Kürek çekerken ayak dayanilan agaç puntal [yatay].

YAN YELKENİ

Yarim serenler ve gizler üzerine açilan yelkenler ile flok vevalenalar.

YALPAMETRE

Geminin yaptığı yalpayı yada meyili gösteren alet, yalpamüşüride denir.

YALPALIK

Pusula tasını sehpaya bağlayan ve pusulanın gemihareketlerinden etkilenmemesini sağlayan çemberler.

YALPA OMURGASI

Teknelerin yalpalamasini azaltmak için karina kisminabastan kiça dogru uzunan omurga biçimindeki çikinti.

YALPA

Teknenin sancaktan iskeleye, iskeleden sancaga dalgalarinbordadan alinmasi ile sallanmasi.

YAKAMOZ

Su içinde ışık biriktirebilen tek hücrelilerin yoplu yansımahalinde ışılldaması.

YAKA

Yelkenlerin köşelerine ve yakalarına denir.

YAĞCI

Gemi makine bölümünde makine lostromosunun altındasilicinin üstünde çalışan makine personeli.

Y (Yankee)

Uluslararası işaret sancaklarından Y harfi Demirimitarıyorum anlamına kullanılır.

VURGUN

Deniz dibindeki dalgıcın kurallara uymadanhızlı bir şekildesu yüzeyine çıkması sonucu oluşan kısmi felç.

VOLTA ATMAK

Zincirin demire yada iki demir zincirinin biribirinedolaşması.

VOLTA

Bir halatın babaya veya biteye bir kez dolastırmak, sarmak.

VOLİ

Daire şeklindeki balık ağı.

VLCC

Çok büyük ham petrol taşıma gemileri olup 150.000-299.999 DWT arası kapasiteye sahip tankerlerdir.

VİYA

Gemiyi veya tekneyi istenilen rotaya döndükten sonra,istenilen yöne seyredilmesi için serdümene verilen komut.

VİRA

ırgat, vinç gibi makinaları çalıştırarak bir ağırlığı kaldırmakveya sarma yönünde çevirmek için verilen komut.

VICTOR

Uluslararası işaret sancaklarından V harfi “yardımistiyorum” anlamına kullanılır.

V.H.F

Portatif telsiz telefon (radyo telefon) olan çok yüksekfrekanslı telsiz cihazının kısa yazılışı.

VETA

Palangayı oluşturan makaraların(Bastikaların) dilleri arasındadolaşan halat kısımları.

VENTO

1)Bumbaları ve mataforaları bir taraftan diger tarafa dirisaedebilmek ve sabit tutabilmek için cundalarından alınanhalatlar. 2) Bumba cundasından alınan halat.

VELENA YELKENİ

Direkler arasındaki istiralyalar üzerine açılan üçgenseklindeki yelkenler.

VELEİSTRALYA

Ana puruva direklerinin üzerinde ve gerisinde bulunan yarımserenler.

VELEDİBARKA

Firtinali havalarda pruva ana istrelyasi üzerine açilan flok.

VARİL

36 galon luk (159 litre) ağaç fıçı. Mancana büyüklügündekimadeni fıçı.

VARDAVELA PUNTELİ

Küpestelere konmus olan agaç veya demir sabit veya yatipkalkan punteller.

VARDAVELA HALATI

Serenlere yelkeni bağlamak için cundalar arasında gerilenhalat veya demir tel.

VARDAVELA

Teknelerin küpestelerinde ve borda iskelelerinde personelinkorunmasi için dikilmis bulunan sabit veya yatar kalkarpuntellerin üzerine yatay olarak geçirilmis demir veya agaçtiriz.

VARDAMANA

1) Korunma, tutunma amacıyla donatılmış halatlar.2)Yelkenci yüksüğü.

VARDAKOVA

Yan mataforalara, iskelelere, gemi bordasına yanaşacakdeniz araçlarının tutunabilmeleri için gemi bordalarındabdoblin olarak sarkıtılan halatlar.

VARDAKORDA

Gemi bünyesinde aşınmayı önlemek için gerekli yerlerekonulan ağaçlar.

VARDABAŞO

1)Dikkatli olunması için yapılan uyarı 2) İşsiz,başıboşdolaşan adam.

VARDABANDIRA

Gemilerde işaret alıp vermede(işaretle haberleşmede) ustaolan kişi, İşaretçi.

VARDA

Dikkat et, Gözetle, neta geç.

VARAGELE

Iki nokta arasında gerilmis olan kuvvetlice bir halat üzerindehareket eden bir makaraya baglı sepet veya iskemledonanımlı insan ve esya taşımak için kullanılan donanım.

V (Victor)

Uluslar arası işaret sancaklarından V harfi Yardım isterimanlamına kullanılır..

ÜÇGEN YELKEN

Üst parçaları orsa, alt parçaları altobaşo yakasına paralel olanüçgen yelken.

ÜÇGEN BAĞI

Çımaları olmayan halatların bedenlerine yapılan bağ. Bu bağizbarço bağının kullanıldığı bütün işlerde kullanılır.

ÜÇ KASARALI GEMİ

Başüstü(başkasara) ,Köprüüstü(ortakasara) vekıçüstü(kıçkasara) sı birbirine birleştirilmemiş ve anagüverteden yüksek olan gemi tipi.

USTURPA

Eskiden gemicileri cezalandıpmak için yapılan, ucu cevizliörme halat.

USTURMAÇA

Bir birinin üzerine veya rihtima yanasan teknelerinbordalarinin göçmemesi veya boyalarinin bozulmamasi içinaraya koyduklari agaç,i lastik, plastik veya halatlardanyapilmis olan, balon, silindir biçimindeki yastik.

USKUNDRA

Çift pervaneli gemilerde pevaneden deniz araçlarını ve yüzerisimleri açık tutmak için, kıçta su düzeyine yakın yapılmışolan korkuluklar. Karaya çekilen teknelere dayaklık olarakkullanılan ağaçlar.

USKUNA

Pruva diregi kabasorta armali, grandi diregi sübye armali ikidirekli yelkenli tekne.

ULCC

Ultra büyük ham petrol gemileri olup 300.000 DWT üzerikapasiteye sahip tankerlerdir.

UĞRAK

Geminin sefer boyunca uygulayacağı rotalar, Uğranılacaklimanlar.

UÇKURLUK

Bir sancagın direk veya rüzgar üstü tarafindaki yakasındakitakviye edilmesi için geçirilen beyaz renkli serit. Bu taraftakiyakaya uçkurluk yakasi ve içinden geçirilen ve iki ucunda dakanca bulunan salvoya da uçkurluk salvosu denir.

U (Uniform)

Uluslararası işaret sancaklarından U harfi Tehlikeyegidiyorsunuz anlamına kullanılır.

TUGS

Türk Uluslararası Gemi Sicili.

TRAVERS

Fırtınalı havada teknenin hırpalanmaması veya hasargörmemesi , yelkenle seyirde ise rüzgarı verimli kullanmakiçin yapılan zig zag seyir.

TORNİSTAN

Makinenin tekneyi geri istikamette hareket ettirmek içinverilen komut.

TONİLATO

Gemilerin iç hacimlerinin ifadesinde kullanılan 2.83 metreküpe eşit hacim birimine denir.

TOKA ETMEK

Bir seyi yerine kadar kaldirmak [Sancak toka etmek, isarettoka].

TİRİM

Geminin başı ile kıçında çektiği sular, kana rakamlarıarasındaki fark.

TIRHANDİL

İki direkli ve civadralı ege denizi tipi küçük yelkenli.

TIRAMOLA

Yelkenle seyirde rüzgarin bir kontradan diger kontrayaalınması.

TIRAKA

Hamakları yatılabilir duruma getirmek için baş ve ayaktaraflarına konulan ağaç.

TESLİM ORDİNOSU

Kaptana yükün verilmesi, teslim edilmesi için verilen ordino,belge.

TERSANE

Gemi yapilan fabrika, tezgah veya sanayi merkezi.

TENTE

Güverteyi yagmur ve günesten korumak için güverteüzeriene açilan branda veya baska bir malzememdenyapilmis örtü.

TAYFA

Ticaret gemilerindeki gemiciler.

TAVLON GÜVERTE

Çok güverteli gemilerin üsten itibaren asagiya dogru besincigüvertesi. Eski harp gemilerine ait bir güverte kati.

TARAK GEMISI

Limanlari ve geçitleri derinlestirmek için kepçeli olarakyapilmis özel gemi.

T (Tango)

Uluslar arası işaret sancaklarından T harfi Benden açıkbulununuz, çift trol çekmekteyim anlamına kullanılır.

ŞİFTİNG

Bir yere bağlı, yanaşmış yada demirli olan birgeminin yerini değiştirmek. Bir yükün yerinindeğiştirilmesi.

ŞEYTAN ÇARMIHI

Iki halat arasina agaç basamaklarla yapilan bordadansarkitilan merdiven.

ŞAPKA

Direklerin üst uçlarina geçirilmis yuvarlak tabla.

ŞAMROK BAĞI

Direk cundasına, istiralya ve çarmıhları geçici olarakbağlamak için yapılan bağ. Ortada bir halkaetrafında oluşturulan üç ilmikli bağ.

ŞAMANDIRA

Denizde bir konumu işaret etmek, durumu belirtmekveya gemilerin bağlama işlerinde kullanılmak üzeredenize demirlenerek konulan yüzer cisim

SÜRME OMURGA

Salma omurga da denilebilir. [Ana omurga bedenineaçilan bir yariktan asagi yukari hareket ettirilebilentahta veya madeni levha seklindeki omurga olupyelkenliteknelerde yelkenle seyir anindadevrilmemek veya rüzgar altina düsmemek içinkullanilir]

SÜRASTARYA

Geminin yükleme yada boşaltılması için anlaşılmışolan günlerin aşılması ve bunun için ödenentazminat.

SÜLYEN BOYA

Yeni konan yada raspa edildikten sonra temizlenmisolan çelik veya demir saçlar üzerine koruyucu birastar olarak sürülen genellikle kirmizi renkteki boya

SÜBYE ARMALI

Direklerinde seren yelkenleri olmayip sadece yanyelkenleri bulunan tekneler.

SÜBYE

Hafif işlerde kullanılan sabit bir tornadan geçen vebir halattan oluşan kamçılı donanım.

SUGA ETMEK

Vira edip sıkıştırmak. (Suga kastanyola, suga civatavb).

SU HATTI

Teknenin gövdesinde islak yüzeyle kuru yüzeyiarasinda meydana gelen çizgi.

SOĞRA [SOKRA]

Armuz kaplamada, kısa gelen kaplama tahtalarınınuçlarının birlestigi yerdeki çizgi.

SİYA KÜREK

Kürek çekerekn tekneyi geriye itmek için verilenkomut.

SİS KAMPANASI

Demirde veya samandrada yatan gemilerin sistemevkilerini belirtmek için çaldiklari kampana.

SİS İŞARETİ

Siste seyir halindeki gemilerin birbirlerinedurumlarini belirtmek üzere düdükle verdikleriisaret.

SİNTİNE

Bir teknenin su altinda kalan islak kisminin içtarafidir.

SİLYON FENERİ

Gece ve karanlikta gemilerin seyir halindeykenpruva ve grandi direkleri cundalarinda yaktiklariufkun 20 kertelik bir sahasindan berrak havada en az5 milden görülebilen ve pruvadaki grandiye nazarandaha asagida olan fenerlerdir. (Beyaz renklidirler).

SIĞ SU

Denizin (genellikle sahil kismina yakin) herhangi birkisminda teknelerin seyretmelerine uygunolmayacak sekilde az su bulunan pek derin olmayanyerlere denir.

SERVİS GEMİLERİ

Römorkör, tarak gemileri, SAR-karakol, çevretemizlik, acente ve ikmal tekneleridir.

SEREN YAKASI

Yelkenlerin serene baglı üst kısımları. (matafyonyakası).

SEREN

Direkler üzerinde yelken açmak için ve isaretçekmek için yatay olarak baglanmis gönder.

SELVİÇE

Yelkenli bir gemi armasindaki hareketli halatlar.

SAVLO

Sancak çekmek için kullanilan 1,5 burgatalik incehalat

SANCAK GÖNDERİ

Kiç tarafa güverteden sancak çekmek için dikilmisgönder.

SANCAK ALABANDA

Dümenin sancak tarafa dogru en çok basilabilmesiiçin verilen emir.

SANCAK

1) Bayrak, Bandıra 2) teknenin sag yarısı, sag tarafi.

SALPA

Demirin deniz dibinden kurtulmasi, agirligini zincirebinmesi.

SALMAK

Geminin demir üzerinde gezmesi.

SALMA OMURGA

Yelkenli bir teknede içerden indirilip kaldirilanmadeni veya agaç levha.

SALMA

Bir teknenin rüzgara veya akintiya bagli olarakdönmesi.

SAKAL

Gemi karinasında oluşan yosun,denizkabukları,midye v.b

SAHANLIK

Kıyıdan denize doğru ortalama 200 metre derinliğiolan kıyı kesimi.

SAĞNAK

Rüzgarin eserken birdenbire siddetli esmesi.

SAĞA DEVİRLİ

Gemi ileri hareket ettiğinde, pervanenin üst kanadısancak tarafa dönen pervane.

SAFRA OMURGA

Yelkenli teknelerde denge için kullanılan omurgaağırlığı.

SAFRA

Bir teknede denge saglanmasi için sintinesine konanagirlik.

S (Sierra)

Uluslar arası işaret sancaklarından S harfiMakinelerim geri çalışıyoranlamına kullanılır.

RÜZGARDA EĞLENDİRMEK

1) Rüzgarın ve denizlerin etkisiyle ilerleyemeyengemi 2) Rüzgarı başa alıp tekneyi durdurmak.

RÜZGAR GÜLÜ

Haritalarda gerçek ve manyetik kuzeyi gösteren, 360dereceye bölünmüş pusula kartı çizelgesi. Haritaüzerindeki rotalar bu kart üzerinden ölçülür ve doğalmanyetik sapma (variation) rüzgar gülünün üzerindeyazılı bulunan değere göre hesaplanır.

RÜZGAR DÜZELTMESİ

Rüzgarın teknenin rotası üzerindeki etkisini ortadankaldırmak için rota üzerinde yapılan düzeltmedeğeri.

RÜZGAR ALTI

1) Rüzgarın geldiği yönün tersi. Rüzgarın gittiğiyön. 2) Rüzgarın etkisi altında kalan bölge.

RÜSVET GÜVERTE

Yolcu gemilerinde filikaların üzerine oturtulduğukalastraların bulunduğu güverte.

RÜÇHAN HAKKI

Yük bağlantılarının bazı durumlarında donatanların,gemi işleticilerinin öncelik hakkı.

RUBA ETMEK

Yelkenle rüzgari basa alarak tekneyi geriletmek.

ROTAYA ALMAK

Gemiyi gideceği rotaya almak. Geminin puruvasınıgideceği rotaya getirmek ve bu rotada devam etmek.

ROTA HATTI

Geminin gitmesi istenilen yer ile bulunduğu yeriemniyet de dikkate alarak birleştiren çizgi.

ROTA

Geminin istenilen yere, mevkiye varabilmesi içintakip etmesi istenilen izin bulunduğu meridyenleyaptığı açı .

RO-RO GEMİ

Tekerlekli olan kendi hareket kabilyetiyle kendigiren, kendi çıkan araçları taşıyan gemi.

ROPAX

Tekerlekli araç ve yolcu gemisi

ROMORKÖR

Özellikle liman hizmetlerinde, yedekleme, kurtarmayardım ve bütük gemilerin limana yanaşma vekalkışlarında kullanılan küçük hacimli fakat beygirgücü ve manevra yeteneği bakımından üstünözelliklere sahip deniz aracı.

ROLE YERLERİ

Role talimlerinde ve acil durumlardagemiadamlarının ve yolcuların yoplanacaklarıyerler. Role istasyonları.

ROLE TALİMİ

Gemi adamlarının acil durumlarda yapılacak işlerleilgili olarak belirli bir yerde toplanarak acildurumlarda yapılması gereken konularda beceri vedeneyim kazandırılması için yapılan alıştırma.

ROLE ÇİZELGESİ

Role taliminde belirtilen durumlarda yapılacak işlerive görev dağılımları ile görevlilerin ad ve soyadını,rütbesini, görev yerini gösteren çizelge.

RODA ETMEK

Açılmış olan halatı usulüne uygun olarak yumakgibi üst üste yığmak.

RODA

Kullanilmamis, açilmamis nebati halat sargisi.

RİLİ ÇEMBERİ

Rili çarmıklarının üst uçlarının bağlanması için anadireklerin çanaklığa yakın yerlerinde bulunançemberlerdir.

RİLİ ÇARMIKLARI

Ğabya çarmıklarını ana direğe bağlamak içinkullanılan kısa çarmıklar.

RİGAVO (BAĞI)

Palangada sabit olan makaraya bağlanan halatınçıması ve yapılan bağlamanın adı.

RIHTIM

Deniz yada akarsu kenarlarında yolcu alabilmek,yükleme ve boşaltma yapabilmek için yapılmış,üzerlerinde yükleme, boşaltma, bağlama araçları ileyolcu salonları bulunan ve deniz araçlarının yanaşabileceği kadar derinliğe sahip taş, beton duvarlar.

REİS

Balıkçı, yelkenli ve küçük deniz araçlarına kaptanlıkyapan kişi.

REFAKAT GEMİSİ

Koruma amacıyla başka bir gemi yada konvoylaberaber seyreden gemi.

RANDA YELKENI

Yelkenli bir teknede en geride bulunan yan yelkeni.

RANDA YASTIĞI

Randa yelkeninin kullanılmadığı zamanlardabumbanın üzerine konulduğu yastık.

RANDA İSKOTASI

Randanın iskota yakasını bumbanın cundasınagermek için bumbanın cundasında bulunanbastikadan donatılarak iskota yakasına bağlananhalat.

RANDA

Yelkenli bir teknede en geride bulunan yan yelkeni.

RAHNE

Gemilerin su kesimlerinin altında kalan yerlerdeçatışma, mermi yada başka nedenlerden dolayıaçılan yaralar, delikler, yarıklar.

RADYO BIKIN

Gemilerin özellikle açık denizlerde mevkiilerinibulmak için yayın yapan, haritalarda yerleri veyönleri belli olan radyo vericileridir.

RADANSA

Halatlarn çımalarında kasa yapmakta kullanılanmadeni halka biçimindeki malzeme.

RACON

Radar dalgalarını yansıtıcısının kısa yazılışı.

PUTA KÜREK

Kürekleri iskarmozlara yada lumbarlara tekneninbaş ve kıç hattına dikey, palaları su yüzeyine paralelkonumda kürek çekmeye hazır bekleme işi vekumandası.

PUSULA

Rota istikametlerini gösteren, kerteriz alıp mevkikonmasına yardım eden mıknatısı veya cayrodevvaresi ile çalısan seyir aleti.

PUSLA TASI

Miknatisi puslalarda pirinç veya bakirdan yapilmis(manyetik etkisi olmamasi için) yarim kürebiçiminde içi bos bir tastir.

PUSLA MIHVERI (MİLİ)

Pusla kartının serbestçe dönebilmesi için merkezininoturduğu ucu sivri bir iğnedir.

PUSLA KARTI

Pusla ibrelerinin üzerine oturtulmus derece veyakerte taksimati bulunan daire seklinde bir karttir.

PUPA

Geminin tam arka tarafı, Kıç bodoslamanın baktığıyön.

PUNTEL

Güvertenin kuvvetlendirilmesi için alttan dikinekonan destek veya güverte üzerindeki vardevelalarintutmak için güverteye dik olarak konulan demirçubuklar.

PRUVA DIREGI

Birden çok direkli teknede baş taraftaki ilk direk.

PRUVA

Bir teknenin ön tarindan ileri istikameti.

POSTPANAMAX

Konteynerlarda 3999 TEU üstü kapasiteye sahipgemi tipidir.

POSTA

1) Haber taşıyan veya emirleri ileten kişi, 2)Üzerinekaplama tahtalarının [veya saçların] tespit edildigiagaç veya maden egriler [kaburga]

PORTUÇ

Alet edevat veya boya gibi sair seylerin saklanmasiiçin kullanilan dolap veya kamara gibi yerler.

PİYAN BAĞI

Bir halatin çimasinin açilip dagilmamasi içinçomasina ispavlo veya gircila ile yapilan bir çesitdügüm sekli.

PİK YAKASI

Bir yan yelkeninin üst ve kösedeki yakasıdır.

PİK

Giz veya serenlerin üzerine açılmış üç köse yelken.

PATRİSA

Çubuklarin bağlanması için cundalarından asağı vegeriye doğru inen ve tekneye bağlanan sabit arma.

PATALYA

1-3 çifteye kadar kürekli ahsap teknelere harpgemilerinde verilen isim.

PARİMA

Filikaların baş ve kıçlarını bağlamak için filikalarınbaş ve kıçlarında bulunan halatlar.

PARAVAN

Gemilerin mayınlardan korunmaları içinkullandıkları ve geminin başından sancak ve iskeletaraflarına attıkları,derinlik ayarlayıcıları ve telkesmek üzere donanımları olan su uçurtmaları.

PARAMPET

Denizlerin güverte üstüne çullanmaması için bordayükseltilmek suretiyle üst güverte kenarına yapılanyapı.

PARAKETE

Geminin gittiği yolu, mesafeyi ölçmek içinkullanılan alet.

PANYA

Bir filikanın kıç parima halatı.

PANAMAX

Dökme yük gemileri ve tankerlerde 50.000 ? 79.999DWT arası, konteynerlarda ise 3000 ? 3999 TEUarası kapasiteye sahip gemi tipidir.

PALAVRA

Üst güvertenin altında bulunan güverte.

PALANGA

Bir halat ve anaz iki makaradan olusan kaldirmamekanizmasi.

PALAMAR

Gemilerin rıhtımama veya iskeleye bağlanmasindahalattan daha kalın yomalara verilen isim.

PALADOR

Ariyet kemere. Postaları yerinde tutabilmek içinsancak, iskele karşılıklaı postalar arasına vurulangeçici kemere.

PADILBOT

Genellikle brandadan yapılan, başı kıçı sivri, ikipalalı, ortadan tutulan ve kürekle yürütülen tekne.

P (Papa)

Uluslar arası işaret sancaklarından P harfi Gemidenize çıkmak üzeredir. Bütün şahıslar gemidebulunsun. Balıkçı gemileri tarafından Ağlarım birengele takıldı anlamında kullanılır.

ÖTV

Özel Tüketim Vergisi.

ÖNLEYİCİ DONANIM

Diümene yada yekeye denizlerin yapacağı olumsuz etkiyiazaltmak için donatılan aparat.

ÖLÜ YOL

Geminin düzenli olmayan, belli belirsiz hızla ilerlemesi.

ÖLÜ NAVLUN

Gemide boş kalan yerler için kiracının, taşıtanın ödemekzorunda kaldığı navlun.

ÖLÜ DENİZ

Fırtına kaldıktan sonra çatlaksız olarak art arda devam edendalgalar.

ÖKÜZ PERDE

Tank içindeki sıvının hareketini ağırlaştırmak için tank içineyapılan perde.

ÖKSÜZ KEMERE

Kemerenin ortadan kesilmis olarka yanda kalan kisimlari.

OTOMOBİL TAŞIYICILARI

Ro-Ro?ların bir alt sınıfı olan otomobil taşıyıcıları üreticifirmadan yüklemiş olduğu otomobilleri dağıtım firmasınataşımak üzere tasarlanmış gemilerdir.

ORTALA

Dümen etkisiyle bir tarafa dönen geminin, dönüş hızınıkesebilmek yada azaltabilmek için dümen yelpazesinin omurga,baş kıç yönüne alınması için serdümene verilen komut.

ORSAYA KAÇMAK

Bir yelkenli teknenin devamli olarak bas tutamayip rüzgarüstüne kaçmasidir.

ORSA YAKASI

Bir yelkenin direk tarafindaki veya rüzgar üstü tarafindakiyakasidir.

ORSA PUPA ÇEMBERI

Bumbanin cundasina yakin ve iki tarafinda da mapa bulunanmadeni çember.

ORSA

Yelkenleri elden geldigi kadar rüzgarin estigi tarafayaklastirarak seyretmek. (Orsasina seyir)

ORKOZ

Hızı rüzgarın kuvvetine bağlı olan ters akıntı. Özellikle İstanbulboğazında doğal olarak kuzeyden güneye akan akıntının lodosrüzgarı etkisiyle güneyden kuzeye akması sonucu oluşan akıntı.

OPEC

Petrol İhraç Eden Ülkeler Birliği (Organization of PetroleumExporting Countries): Cezayir, Libya, Nijerya, Endonezya, İran,Irak, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri,Venezuela (11 Ülke)

OMUZLUK

Teknenin bas ve kiç tarafindaki 45 derecelik açi civarindakiistikamet.

OMURGA

Bir teknenin postalarının üzerine oturtulup baglandıgı ve bastankıça kadar devam ettigi agaç/madeni parçalardır. Genellikleküçük teknelerde yekpare olur.

OFFSHORE GEMİLERİ

İkmal gemileri, römorkör-ikmal gemileri, acil müdahalegemileri, personel taşıyıcı tekneler, araştırma gemileri,platformlar ve destek gemilerinin genel adıdır.

OECD

İktisadî İşbirliği ve Kalkınma Teşkilâtı: ABD, Avustralya,Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya,Fransa, F. Almanya, Hollanda, İrlanda, İtalya, İngiltere,İspanya, İsveç, İsviçre, İzlanda, Japonya, Kanada, KoreCumhuriyeti, Lüksemburg, Macaristan, Meksika, Norveç,Polonya, Portekiz, Türkiye, Yeni Zelanda, Yunanistan (29...

O (Oscar)

Uluslar arası işaret sancaklarından O harfi Denize adam düştüanlamına kullanılır.

NOTOFON

Sis işareti olarak yüksek ses veren ve elektrikle çalışan alet.

NİSBİ ROTA

Diğer bir geminin rotasına göre gidilen rota.

NİSBİ KERTERİZ

Bulunduğumuz mevki ile, belli maddeyi birleştiren hattın rotaile yapacağı açıdır. Puruvadan yada pupadan sancak ve iskeleyedoğru yada bordadan sancak ve ya iskeleye doğru okunur.

NEVCET

Hamak sarilan incelere denir.

NETA

Muntazam, düzgün, tertipli veya emniyetli anlamına gelir.

NAVLUN

Yük sahiplerinin ( taşıtanın) gemi sahibine (taşıyana) taşımakarşılığında ödedikleri taşıma ücreti.

N (November)

Uluslar arası işaret sancaklarından N harfi olumsuz yada evvelkigrubun anlamı olumsuz olarak okunmalıdır anlamında kullanılır.

MoU

Memorandum.

MGS

Milli Gemi Sicili.

METRİK TON

1.000 kg veya 2204 libre karşılığı olan ağırlık ölçüsü.

MEPC

Deniz Çevre Koruma Komitesi.

MCA

Deniz ve Sahil Güvenlik Ajansı.

mb/d

Günlük Milyon Varil.

MATAFYON

Yelken ve tentelerin delik açildiginda yirtilmamasi için deliketrafinin takviye edildigi aleminyum veya halat yassi halka.

MATAFORA

Teknelerde veya sahilde filika veya botlarin asilabilmesi içinuçlarinda palanga bulunan aygit.

MARTİN DEMİRİ

Çipo ve kollari ayni düzeyde ve kollari da beden etrafindadönebilen bir sistemdeki demirdir.

MARSİPET

Seren yada bastonların altlarında bulunan doblin halatlar.Gemiciler yelken işlerini yaparken bu halatlara basarlar. Şeytançarmıhı halatları arasına konulan küçük üçgen ağaç parçalar.

MARSDEN KARESİ

10 derece enlem ve boylam arasında kalan 100 derece karelikyer üzerindeki alan. Meteorolojik raporlarda kullanılır.

MARMARA ETMEK

Safra boşaltmak, herhangi bir yerde sintinede biriken sularıdışarıya basmak, atmak.

MARGARİTA BAĞI

Tekrar uzatılması gereken bir halatın geçici olarak kısaltılmasıveya hasarlı bir halatın hasarlı kısıma binecek yükü azaltmakiçin yapılan gemici bağıdır.

MAPA

Güverteye yada başka bir yere kaynak edilmiş oynamaz sabithalka.

MANTİLYA

Bumbaları, serenleri, direklere asmak ve istenilen açıda tutmak,indirmek ve kaldırmak için cundalarından direklere alınanhalatlardır. Dik vento da denir.

MANTİKAPAN

Bir çıması palanga takılmak üzere radansalı kasa yapılmış olanbir halatın hareket edebilen bir tek dilli makarayla donatılmışdurumu.

MANTİ

Gabya serenini kaldırmak üzere gurcatanın altındaki bastikadandonatılan halat yada zincir.

MANİFESTO

Yük yüklendiğinde ilgililerce kaptana verilen belge.Bu belgedeKaptanın adı, yükleyenin adı, yük hakkında bilgi, markaları,numaraları, miktarı, nereden tüklendiği, geminin tonajı,bağlama limanı, komişmentolar gibi bilgiler gösterilir.

MANIKA

Bir teknenin alt kisimlarina güverteden asagiya dogruhavalandirma için konulan genis boru.

MANGASA

Ağaç teknelerde güverte altına konulan sağlam kemere

MANEVRA ÇAPI

Geminin dönüşünde eski rota hattı ile 16 kerte (180 Pusuladerecesi) döndüğü zaman aldığı konum arasındaki dikeymesafedir

MANEVRA ALANI

Bir geminin oturmadan yada başka bir deniz aracı ileçatışmadan seyredebileceği veya manevra edebileceği yeterlideniz alanı.

MANEVRA

Gemiye makine, dümen yada yelkenle çeşitli hareketleryaptırmak.Gemiyi idare ederken gerek duyulan hareketler.

MANCANA

Eskiden gemilerde içine içme suyu konulan fıçılar.

MALİBORDA

Ticaret gemileri yük alırken, yükün bordaya zarar vermemesiiçin bordaya konulan ağaçlar veya branda parçası.

MAKİNİST

Makinede çalışan ve mühendis olmayan gemi adamı. Çarkçı

MAKİNE TELGRAFI

Gemi ana makinesinin köprüüstünün isteğine uygun olarakistenildiği şekilde çalıştırılmasının sağlanması için köprüüstü ilemakine dairesi arasına çekilmiş olan, mekanik veya elektriklikomut verme veya komutu teyid etme aracı.

MAKİNE LOSTROMOSU

Makine bölümünde makinistlerden sonra gelen ve makinetayfasının başı olan gemi adamı.

MAKİNE DAİRESİ

Gemilerde ana makine ve yardimı makinelerin bulünduğu yer.Motorlu gemilerde Motor dairesi de denir.

MAİMAHREÇ

Deplasman, Belirli bir durumda yüzen bir geminin taşırdığısuyun hacmi,miktarı. Ton olarak yada kübik kadem olarak ifadeedilir.

MAHMUZ

Eski savaş gemilerinin bazılarında, bodoslamalarının sukesimlerinden aşagı kısımlarına eklenen ucu sivri çelik parça.Eskiden düşman gemilerine kafadan bindirerek batırmayısağlamak için kullanılırdı.

MAGTUS

Geminin su kesiminin altında kalan kısmı, karina

MAÇUNA

İkisi kaldırmayı, üçüncüsü de ileri eğimi sağlayan, üç direğinçatılması ile oluşturulan bir kaldırma aracı.

MAÇA

Güvertedeki kuvvetli mapalara bağlı bosalık zincir yadahalatların çımasındaki özel biçimde yapılmış bir tür kilit. Bukilidin fora edilmesi kolay olduğu için bir çok kullanım yerivardır.

MABA

Güvertedeki suyu sıyırarak kurutmak için kullanılan, ucundatahta ve buna çakılı bır lastik bulunan, güverteyi temizlemekiçin kullanılan saplı araç.

M (Mike)

Uluslar arası işaret sancaklarından M harfi Gemim durdu ve yolyapamıyorum anlamında kullanılır

LWT

Donatılmış kuru tekne ağırlığı, tekne ağırlığı + makine veteçhizat ağırlığı.

LUMBUZ

Gemideki pencerelere verilen isim.

LUMBAR AGIZI

Gemilere girip çikilan bordada açilan dört köse kapak.

LPG

Sıvılaştırılmış petrol gazı

LOYD

Gemilerin, sigortacıların ve denizcilikle ilgili tüm konulardakontrol, idare, tescil ve sınıflandırma işlerini yürüten kuruluş.İlk önce 1770de ingilterede kurulmuştur.

LOKMA

Zincirin baklalarinin ortasina takviye için konmus parça.

LOÇA

Demir zincirinin akmasi için açilmis deliklere geçirilmis madenioluk.

LNG

Sıvılaştırılmış doğal gaz.

L(Lima)

Uluslararası işaret sancaklarından L harfi geminizi derhaldurdurunuz anlamında kullanılır.

LİVAR

Balikçi teknesinde baliklarin taze kalmasi için alt tarafi denizleilgili tahta havuz.

LİMAN ÇIKIŞ BELGESİ

Denize Elverişlilik Belgesine sahip olup, liman idari sınırlarınıgeçerek sefer yapacak her ticaret gemisinin limandan ayrılışındaLiman Başkanlığı tarafından; gemiadamları ile donatımı, yolcusayısı, yükün cinsi, yakıtı, kumanyası, can kurtarma, yangındankorunma, yangın söndürme ve seyir donanımları yüklemedurumu,...

LİMAN

Gemilerin Güvenlikli olarak yük ve yolcu alıp verebilecekleri,yada kalabilecekleri, barınabilecekleridoğal yada yapay denizyeri.

LİGADORA

Üçten dokuza kadar sayıda tellerin sağa bükülmesi ile yapılantirnele türüdür. Piyan bağlamak ve façuna yapmakta kullanılır.Likatura da denir.

LİGA

Üç deniz millik mesafe. Camadan vur emri.

LİFTİN USKURU

Dönger,Gergi. İki ucuna bağlanan halat ve zincirleridöndürüldükçe geren eleman. Donanılmları germek ve yükleribağlamak için kullanılır.

LIMBO

Bir seyin bir taraftan diger tarfa aktarilmasi. (Marmara etmeksadece sivi içindir.)

LIF

Nebati halatin yapildigi malzemenin en ince parçasi.

LEŞ BAĞI

Su üzerinde yüzen ve erişilmesi olanaksız olan bir cisme atılanve çekildikce sıkışan izbarço bağı.

LEŞ

Enkaz. Gemi leşi. Kurtarılması ekonomik olmayan ve kazayaptığı yerde bırakılan kazazede gemi

LDT

Geminin Boş Ağırlığı.

LAZİMECİ

Gemi gereçlerini satan depo, dükkan.

LAYTER

Hafifletici,aktarmacı deniz aracı.Genellikle makineli,az suçeken geniş karinalı, yaklaşık olarak 250 ton yük taşıyabilendeniz aracı.

LAVRA DELIGI

Bir teknenin içindeki suyu askiya alip bosaltmak için açilmisdelik. (Genellikle kiç tarafta havuzlugun altindaki kruzlu yerde).

LAVRA

Giz undasını kaldırmak için çubuk içine kandilisalarındonanması için açılan dilli bastikalardır.

LAVA

Çek,boş al. Bir yere yanaşacak bir teknenin kürek çekmeden,elle tanaşılacak yer tutulmak suretiyle yanaştırılması için verilenkomut.

LARMO

Floklarin açildigi istralya. ( Bazen flok larmosu da denilir).

LANTİYE

. Kaldırılmakta veya indirilmekte olan bir cismin düzgün olarakinip lalkmasını sağlamak amacıyla cisme vurulan halat yadazincir tıraka, Zincir yada halat üzerine vurulan ve esnekliğisağlayan parça halat.

LANGA LUNGA

Küçük ağaç kıyı yeknelerinde kullanılan ilkel ırgat. Karşılıklıuiki kişinin kolları sıra ile hareket ettirmesi sonucu demirzinirinin sarıldığı kütüğün döndürülmesi sonucu demirin viraedilmesi sağlanır.

LALE HALATI

Dümenlerin denizli havalarda düsüp kaybolmamasi için dümenyelpazesinden geçip teknenin kiçina baglanan bir ince savlo.

LAGON

Denizle birleşimi olan ve etrafı kara ile çevrili sığ su, göl. Açıkdenize doğru bir mercan kayalığı ile kapatılan su örtüsü.

LAÇKA (LAŞKA)

Boş yada boşalmış anlamının yanı sıra koyver, bırak Bosver,bosalt anlaminda kullanılır.

KÜREK LUMBARI

Filikalarda iskarmoz yerine küreklerin oturtulduklari oyuk yerler(küpestede takazlik tahtasinda).

KÜPEŞTE

1) Prampetin en üst kısmı, 2) Vardevela puntellerinin,prampetlerin en üstlerine gemi boyu istikametinde yerleştirilenağaç veya profil trabzan. 2) Filikalarda borda kaplamalarının enüst sırasına tekne boyu istikametince vurulan ie iskarmozyuvalarının bulunduğu yatay tiriz.

KURVAZİYER GEMİ

Bir veya daha fazla limanda tarifeli geçici turistik ziyaret yapmakamacıyla, bir grup programına katılan yolcuları taşıyan ve seferboyunca normal olarak, diğer herhangi bir yolcuyu almayan veyaindirmeyen, herhangi bir yükü yüklemeyen veya tahliye etmeyenuluslararası sefer...

KURUZ

Gemi teknesinin kıç tarafta ve su kesiminden aşağıda oluşturduğudarlaşma.

KURT AĞZI

Içinde halat geçmesi için güverte üzerinde bas ve kiçomuzluklarina monte edilen demir yastiklar.

KUNTRA (KONTRA)

Iskota yakasına baglanan iki inceden birisi iskota olarakkullanildiginda digeri kuntra olur. Kontra kontr kelimesindengelme olup, karsi-zit-yedek anlaminda kullanilir.Kuntra omurga,bodoslama-grandi-güverte gibi Kuntra flok-kuntra mizana vebenzeri.

KREYN

Yapı ile birlikte yükseltilmiş bir platform üzerine yerleştirilmişvinç. Yükleme boşaltma aracı.

KÖRKAPAK

Lumbuzlari içerden kapayan demir kapak.

KOSTER

Yakın sahil yük gemisi.

KONTRA OMURGA

Ana omurganin asinmamasi için altina konan serit halindekiparça.

KONİŞMENTO

Yükün taşıyan tarafından teslim alındığını kanıtlayan belge, yüksenedi. Konişmento taşınacak olan yükün hangi koşullar altındataşınacağını belirler. Bkz. T.T.K Md. 1097

KOLTUK

Bir teknenin aborda oldugu yere sıkılması için bas ve kıçomuzluklardan verdiği halat.

KOLAY BAYRAK ÜLKELERİ

Tescil kolaylığı, vergi muafiyetleri, istihdamla ilgili sınırlamalarınbulunmayışı gibi avantajlar sağlayan ve daha ziyade sahipleribaşka ülkelere ait gemilerin sicillerinin bulunduğu ülkeler: Almanİkinci Sicili, Honduras, Antigua and Barbuda, Kamboçya, Aruba,Kanarya Adaları, Bahamalar, Liberya, Barbados, Lübnan, Belize,Malta,...

KOFERDAM

1) Gemilerde gerek görülmesi halinde tanklar yada bölmelerarasında bırakılan boşluk 2) Batan gemiyi kurtarmak için.

KOÇ BOYNUZU

Bas ve kiç omuzluklar ile mataforalarin üzerinde bulunan ve halatvolta etmek için kullanilan boynuz seklinde iki kulakli madenler.

KLAS

İnşaa edilen gemileri önceden belirlenmiş ve yayınlanmışkurallara göre plan, malzeme, donanım, imalat, test ve teslimaşamalarında güvenlik ve çevre koruma amaçlı olarak denetleyenve onay verdikleri ürünler tüm dünyada kabul gören uluslar arasıkuruluşlar.

KİNİSTİN VALFI

Gerektiginde bir tekneye denizden su almak için su kesimindenasagiya konmus ve gerektiginde uzaktan açilip kapatilabilecekvalf.

KİLİT

12,5/15 kulaç zincir uzunlugu veya iki kilit zinciri birbirinebaglayan bir tarafi degirmi diger tarafi harbili bir cins zincirbaklasi.

KIÇ GÖNDER

Kiç tarafta sancak çekilmesi için dikilmis olan gönder.

KIÇ BODOSLAMA

Omurgadan kiç taraf kaldirilan dik kisim [Agaç veya maden]

KIÇ

Teknenin geri tarafi.

KIBLE

Güney. 180 derecelik yön.

KERYE

Iki tel halti birlestirmek için veya halatin çimasina geçici kasayapmak için kullanilan civatali kelepçe, sıktırma.

KERTERIZ

Herhangi bir maddenin bir tekneden olan yönünü miknatisi veyacayro pusla ile tayin etmek veya ölçmek.

KERTE

Bir dairenin 32de biridir. (11 derece 15 dakika).

KEMERE

Güveretenin dösenebilmesi için posta uçlarini birlestiren enine(omurgaya dik) konan kisimlardir. (yarim oalnina ÖKSÜZKEMERE denir).

KEİB

Türkiye, Rusya Federasyonu, Romanya, Bulgaristan, Ukrayna,Azerbaycan, Moldova, Gürcistan, Ermenistan, Yunanistan,Arnavutluk ve Sirbistan?dan oluşan Karadeniz Ekonomik İşbirliğiAsamblesi.

KAVANCA

Herhangi bir seyi bir taraftan diger tarafa geçirmek veya asirmakya da bir yerden diger bir yere aktarmak.

KATAMARAN

1)Hint denizi ve çin denizinde yerlilerin kayıklarının iki tarafındadengeyi sağlamak için bulundurulan yüzer cisimler. 2) Birbirinebitişik iki tekneden oluşmuş çift karinalı tekne.

KASTANYOLA

Demir zinciri akarken durdurabilmek için irgat etrafina konandemir veya çelik serit çember (bir çesit fren balatasi).

KASARA

Teknelerin baş orta ve kıç kısımlarında güverteden daha yüksekolan güvertelere veya kısımlara denir.

KASA

Halatların çimalarına açılmayacak sekilde yuvarlak sekildeyapılan ve dikişle emniyete alınan yuvarlak büyük halkalar.

KARULA YAKASI

Bir yan yelkenin direğe yakın alt yakası (köşesi).

KARİNA

Bir teknenin su altında kalan ıslak kısmı (dış kısmı).

KARAVELE

Içi kutrani dışı armuz kaplama olan bir kaplama şekli.

KARANFIL

Pruva ve grandi direği cundaları arasındaki tel halat.

KAPORTA

Gemi veya tekne içindeki kapilara ve güverteden asagi inis veçikis merdivenlerinin üzerindeki kapali yerlere denir.

KAPLAMA

Postalarin üzerine boyuna kaplanan saç veya tahtalar.

KAPELE MUSAMBA

Pusula, dümen dolabi, kaporta, vinç gibi kısımların yagmur vegüneşten korunması için yelken brandasından yapılmış kılıflarıngeçirilmesi için verilen emir.

KANDİLİSA

Yelkenleri yukarı kaldırmak için kullanılan halat.Trinket vemaestra serenlerinin kandilisası: Istrise Gabya serenlerinkandilisasına: Manti Flok ve randa yan yelkenlerin kandilisasına:Çördek /Mandar denir.

KANÇELLO

Geminin yüklemeye hazır olması gereken en son tarih. Gemi butarihte yüklemeye hazır olmadığı taktirde yük sahibi yada kiracısefer sözleşmesini fesh etme hakkına sahiptir.

KANA RAKAMLARI

Gemilerin çektikleri su derinligini göstermek için bas ve kiçdikmeler hizasina sancak ve iskele taraflara desimetre veya feetcinsinden çizilmis rakamlar. [Romen ve italik]

KAMAROT

Gemilerde yolculara ve zabitana yemek servislerini yapan,kamara ve salonların temizliğini v.b. Hizmetleri yapmakla görevligemiadamı.

KAMARA

Gemilerde gemiadamlarının ve yolcuların istirahat ettiği, yattığıoda.

KALOMA ETMEK

Zincir gerektiginde daha fazla salmak, [Kaloma vermek]

KALOMA

emir atmış bir geminin çapa zincirinin su içinde kalan bölümü.

KALASTIRA

Kuntra güvertelerin üzerine alınan filikaların oturtuldukları ağaç veya metal kürsü.

KALAFAT

Teknelerin kaplamallarının ve güverte döşeme tahtalarının armuzve sokralarını üstüpü sıkıştırarak üzerlerinin ziftle doldurulması.

KADIRGA

Kürek yada yelkenle haraket edebilen yelkenli tipi.

KABOTAJ

Karasularında sadece o ulusun bayrağını taşıyan deniz araçlarınıntaşımacılık yapma hakkı, ulusal karasular denizcilği.

KABASORTA ARMA

Serenleri direklere dik ve kemere istikametinde olan dört köşeyelkenli arma.

KABASORTA

Biri hareketli diğeri hareket etmeyen iki tornodan oluşanpalangadır.

K (Kilo)

Uluslararası işaret sancaklarından K harfi Sizinle haberleşmekistiyorum anlamına kullanılır.

JURNAL

1)Gemi ile ilgili olan bilgilerin yazıldığı defter, seyirdefteri.2)Şaftın yataklar içinde dönen kısmı veya yatağa rastlayankısmı.

J (Juliet)

Uluslararası işaret sancaklarından J harfi Yanmaktayım vegemide tehlikeli yük var. Benden neta bulununuz anlamınakullanılır.

İTDK

Denizcilik Müsteşarlığı bünyesinde 3 kişiden oluşturulanİnceleme, Tespit ve Denetleme Komisyonu.

İSPAVLO

Katrasiz kendirden yapilmis iki kollu sicim. [kirnap]

İSKOTA

Yelkenlerin iskota yakalarını kullanmak, yelkeni rüzgar iledoldurmak için halat – palanga donanımı.

İSKELE TAVASI

Iskelelerin alt ve üstünde girip çikmada ilk basılan platform.

İSKELE

Teknenin sol yarisi veya gemiye girip çikmak için kullanilansürme veya inip kalkan merdiven.

İĞNECİK

Dümenin kıç bodoslamaya bağlanabilmesi için, erkek ve dişiolarak konmuş olan menteşe.

İÇ OMURGA

Postalari [bir ahsap teknede] omurgaya daha siki baglamak içinbastan kiça kadar uzanan ikinci bir omurga.

İ (India)

Uluslar arası işaret sancaklarından İ harfi Rotamı iskeleyedeğiştiriyorum anlamına kullanılmaktadır.

ISTRALYA

Direk ve çubuklarin cundalarinda bas ve kiça dogru inen sabitarma, veya teknelerin postalarini bastan kiça kadar birbirlerinebaglayan kusak.

ISTINGA

Yelkenleri toplamak için kullanilan selviçe [Hareketli donanim].

ISM

Kodu: IMO?nun A.741 (18) sayılı kararıyla Kasım 1993 tarihindekabul edilmiş ve Mayıs 1994 tarihinde SOLAS 1974?ün9.Bölümüne eklenmiş bir kuraldır.

ISL

Deniz Ekonomileri ve Lojistik Kurumu.

ISKARMOZ

Kürekli teknelerde küregin baglanmasi veya oturmasi için ay veyaçelik seklindeki lumbar iskarmoz denilen aygitlar.

ISKANDIL

Denizin derinligini ölçmek için kullanılan alet.

ISKAMPAVYA

Harp gemilerinde personel tasimakta kullanilan motorlu büyükfilika.

ISKAÇA

Direk ve civadralarin alt baslarin alt baslarindaki topuklarinyerine oturmasi için açilmis olan yuva.

IRGAT

Demir almada, halatlari dolayip gemiyi yanastirmada veya karayaçekmede kullanilan, hidrolik, elektirikli, istimli veya insankuvvetiyle çalistirilan yatay veya dikey mekanizma [Yatay vemanivela kuvvetiyle çalistirilanlar = bocurgat]

IMO

Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Teşkilatı.

ILO

Birleşmiş Milletler Uluslararası Çalışma Teşkilatı.

ICOMIA

Uluslararası Deniz Endüstrileri Birlikleri Konseyi.

HİSA PURUVA

Puruva kürekçilerinin küreklerini hisa kürek yapmaları içinverilen emir.

HİSA KÜREK

Filika küreklerinin tutamaçlarından aşağıya doğru basılarak,palaların yukarı kaldırılarak dik tutulmaları için verilen emir.

HISA ETMEK

Bir seyi karşı tarafa, yukarıya kuvvet uygulayarak kaldırmak.

HIRÇA MAPASI

Zincirin zincirlikteki çimasinin omurgaya baglandigi kilit.

HIRÇA

Zincirin zincirlikte yada volta edildiği yerdeki ucu.

HEYAMOLA

Verimin artırılması ve gayret edilmesi için söylenen sözcük.

HEDEFE

Pusula üzerine konularak kerteriz açısını almaya yarayan bir seyiraleti

HAZIRLIK MEKTUBU

Geminin her bakımdan yüklemeye veya tahliyeye hazır olduğunugösteren ve kaptan yada acentesi tarafından taşıtan, yükleyici,kiracı yada yükün alıcısına verilecek olan ihbar mektubu.

HAYBACİ

Demir ırgatını çalıştırmak suretiyle demir zincirini denizevermek.

HAVYARKESMEK

Gerektiği şekilde ve usulüne uygun olarak çalışmamak, tembelliketmek.

HAVUZ SÖRVEYİ

Geminin havuza alınmak suretiyle, yetkililer tarafından su altındakalan tekne kısımları ve donanımlarınınkontrollerinin yapılması.

HANDYSİZE

Dökme yük gemileri ve tankerlerde 20.000 ? 34.999 DWT arasıkapasiteye sahip gemi tipidir.

HANDYMAX

Dökme yük gemileri ve tankerlerde 35.000 ? 49.999 DWT arasıkapasiteye sahip gemi tipidir.

HANDY

Konteynırlarda 1000 ? 1999 TEU arası kapasiteye sahip gemitipidir.

HAMLACI

Kürekli teknelerde serdümene en yakin kürekçi.

HAMLA

Kürek çekilirken küregin bir periyot içindeki mesafesi [Hamle].

HALAT BOSA

Volta edilecek olan halatı tutmak için kullanılan, çımalarıgüvertedeki mapalar bağlı diğer uçlarında ceviz bulunan kısahalatlar.

HALAT

Bitkisel sentetik veya çelikten yapilmis ve bükümlenerek çesitlikollarda biribirlerine sarilmis, bükülmeye ve çekmeye uygunurgan.

H (Hotel)

Uluslar arası işaret sancaklarından G harfi Gemide kılavuz kaptanvar anlamına kullanılır.

GÜVERTE

Gemilerde ve teknelerde bastan kıça kadar döşenmiştahta veya madeni platform döşeme.

GÜNBERİ

Yer yörüngesinin güneşe en yakın olan noktası.

GURCATA

Bir direk üzerinde çanaklik kurmak için maunakollari üzerine omurgaya aykiri olarak yerletirilenkollar. Yelken teknelerinde direkten inen istrelyalariaçmak için kullanilan kollar.

GULET

Brigten küçük iki direkli hafif armalı pruvasıkabasorta armalı, praçilaya benzer uskuna.

GRT/GT

Bir geminin ölçü güvertesi altı ve yaşam yerlerihacimleri toplamının metrik sistemde bulunması ve2,83 m3 bölünmesi sonucunda çıkan hacimsel birim.

GÖZ DEMIRI

Bir gemide sancak, iskele başomuzluklarda bulunanve geminin ana demirleri olup demirleme işlerindekullanılır.

GÖNDER

Geminin başında, kıçında yada civadra üzerindabulunan ve üzerine bayrak çekilen küçük çubuklar.

GOMINA

Bir deniz milinin onda biri 185.2 metre

GLADORA

Kuru yük gemilerinin ambarlarındaki katlar,Güverteler arası katlar.

GİZ

Yan yelkenlerin üst yakalarını bağlamak için direklerüzerine kaldırılarak kullanılan yarım serenler.

GIRIVA

Göz demirlerini akova durumuna almak veyayatağına oturtmak için kullanılan ve tekneninbodoslamasında bulunan matafora.

GIRCALA

katranlı kendirden yapılmış iki veya dört kollu ip.

GERDEL

Gemi ve teknelerde su taşımak için kullanılan tahtakova.

GENOVA

Flok yerine çekilen çok daha büyük flok.

GARGA

Başaşagı etmek, çevirmek.

GAMBA

1)Halatların bükümlerine ters olarak bükülmesi yadabükümlerinin bozulması 2)bZincir baklalarının birbiriüstüne yığılarak dolaşması.

GAGA

Demirin iki ucundaki tırnakların en uç kısmı.

GABYAR

Eskiden yelkenli teknelerde yelkenlerin, serenlerinbakım ve tutumundan sorumlu olan usta gemici.

GABYA

Ana direk ile babafingo çubugu arasındaki çubukveya yelken.

G (GOLF)

Uluslar arası işaret sancaklarından G harfi kılavuzistiyorum anlamına kullanılır.

FUTA

Kapalı sakin sularda kullanılan küçük tekne.

FRİBORD MARKASI

Gemilerin bordalarında bulunan ve geminin yüklemesınırlarını gösteren işaretler.

FRİBORD

Yüklü gemi bordasının ortasında su yüzeyinden anagüvertenin üst çizgisine kadar olan yükseklik.

FORSA

Bir yere bağlı bulundurularak kürek çeken esirler.

FORA ETMEK

Bir yere bağlanmış olan halatın oradan çıkartılması[Sivil denizcilikte: MOLA]

FLOK

Bas tarafına, civadraya çekilen üç köse yelken.

FLASALANMA

Halat kollarının, liflerinin açılması, dağılması

FLASA

Halatı meydana getiren ince teller, iplikler.

FLAMA

Gemilerde işaret için kullanılan dört köşe vyadauçkurlukları enli, çımaları sivri olan sancaklar.

FLADOR

Çarmıhların gerilmesi için kullanılan sistem.

FİYORD

Özellikle norveç ve kuzey deniz ülkelerindedenizlerin kara içlerine doğru girmesinden dolayıoluşan dar ve uzun kıvrımlı körfezler.

FİRENGİ

Denzlerden içeri giren yada geminin temizliği içingüverteye basılan suların dışarı atılması içingüvertenin borda sacı ile birleştiği yerlerden denizedoğru açılan delikler.

FİLOTİLLA

Dörtten fazla sayıda muhrip yada daha küçük savaşgemileri veya deniz altılardan kurulu savaş gemileritopluluğu.

FİLO ETMEK

Rüzgarı yakaya almak suretiyle yelkenleri boşaltmak.

FİLO

1) Toplu olarak atnı hizmet için görevlendirilen ve birkumanda altında olan şavaş gemileri gurubu.2) Aynısahiplik altında bulunan tiaret gemileri gurubu.

FİLİKA

Gemilerde bulunan küçük, güvertesi olmayan vekürekle veya motorla yürütülen geminin gündelikişlerinde ve can kurtarma işlerinde kullanılan araçlar

FIRTINA

Fırtına rüzgârın hızlı bir şekilde esmesine denir. Rüzgâr hızı 27 knot üzerine çıktığında, yani 7 bofor ve üzeri olduğunda fırtınamsı rüzgâr, 34 knot üzerine çıktığında, yani 8 bofor ve üzeri olduğunda rüzgâra artık fırtına...

FIRIŞKA

Çok hafif rüzgar, Rüzgar hızının saatte 4-6 deniz miliarası esmesi.

FIRDÖNDÜ

Zincirin gamba almaması için aralara konan bireksene baglı olarak dönen iki yarım bakladan olusankilit.

FERSAH

Üç deniz mili, bir enlem derecesinin 1/20 si, 5,56Km.

FERİBOT

Araba vapuru, arabaları,tren vagonlarını taşıyangemi.

FEEDERMAX

Konteynerlarda 500 – 999 TEU arası kapasiteye sahipgemi tipidir.

FEEDER

Konteynerlarda 500 TEU?dan az kapasiteye sahipgemi tipidir.

FARŞ TAHTALARI

Agaç bir teknenin sintine üzerindeki aralikli tahtalari.

FANYA

Balık avlama ağının geniş girişi, gözü.

FALAKA

Iki matafora cundalari arasinda bulunup canhalatlarinin baglandigi tel halat.

FAÇUNA ETMEK

Badarnanin tel veya mürnel ile siki sikiyabaglanmasidir.

FAÇA ETMEK

Seran yelkenleri bir taraftan pırasya olduğu haldekapatmakSeren yelkenlerin bir taraftan prasya olduguhalde kapatilmasi.

FAÇA

1)Seren yelkenlerinin bir taraftan kapatılışı,Yelkeniters kuntradan doldurmak 2) Geminin boş su hattı ileyüklü su hattı arasında kalan borda yüzeyi.

F( Foxtrot )

Uluslar arası işaret sancaklarından F harfi Hareketkabiliyetine sahip değilim benimle irtibattabulununuz anlamında kullanılan işaret sancağı.

E.T.S.

Tahmini kalkış ( seyire başlangıç) zamanının kısayazılışı

E.T.D.

Tahmini kalkış zamanının kısa yazılışı.

E.T.A.

Tahmini varış zamanının kısa yazılışı.

ENSPEKTÖR

Geminin sefere hazır olmasını ve daima hazırbulundurulmasını sağlamakla görevli armatörçalışanı.

ELLEÇLEME

Yükün yüklenmesi, istif edilmesi boşaltılmasıişlemleri.

EL iskandili

Elektrikli iskandil olmayan teknelerde,derinlikölçmek için çımasına 5 kg lık bir kurşun asılmış veüzerine kulaç taksimati yapılmış olan savlo.

EL INCESI

Bir tekneden diğerine veya sahile atılan ucundakursun bir ağırlığın ceviz ile kaplı olduğu ve sonuçtabir halatın baglanarak gönderildigi, parekete savlosugibi incecik bir halat.

EL DÜMENİ

Kol gücü ile bir taraftan diğer tarafa basılan dümen

EL DONANIMI

Mekanik olan ırgat gibi aygıtların el ile çalisabilmesiiçin yapılmış olan donanım

EĞLENMEK

Rüzgarı veya denizleri baştan almak suretiyle yelkenya da makine marifetiyle gemiyi aynı yerdedurdurmaya çalışmak veya çok ağır yol ile gidecegiyere varmasını sağlamak.

E(Echo)

Uluslar arası işaret sancaklarından E harfi “rotamısancağa değiştiriyorum” anlamına kullanılır.

DÜMENCi PUSULASI

Dümen dolabının hemen önüne konulmus olan ve serdümenindümen komutlarında baktığı mıknatısi pusula.

DÜMEN YELPAZESI

Dümenin boğazından aşağıda kalan kısmı.Dümenin esas anaparçası.

DÜMEN TASI

Yekenin dümene bağlandığı en üst kısım.

DÜMEN DONANIMI

Dümen yekesi ile dümen dolabı arasında kalan tel halatmekanizma, uskurlu şaft ve kolar ile bunların geçtikleri makaralısistemin tümüne verilen ad.

DÜMEN DOLABI

Dümen yekesine bağlı mekanizmasını çevirebilmek içinyapılmış olan aygit.

DÜMEN BODOSLAMASI

Dümenin asıldığı bodoslama. Omurganın kıç tarafdaki sonundandikine çıkan demir veya ağaç parça. Bkz. Kiç bodoslaması.

DÜMEN BAŞLIGI

Yeke evini kuşatmak – kuvvetlendirmek için dümen saftınınetrafina geçirilen maden baslik [=dümen tasi]

DÜMEN

Gemiyi istenilen yöne çevirmek için saç veya tahtadan yapılmısolup kıç bodoslaması üzerindeki iğneciklere takılı olanlevhalardır.

DRAFT SÖRVEY

Geminin yüklü deplasmanı ile boş deplasmanı arasındaki farkı, yani yüklenen yükün ağırlığını; Arşimet’in yüzen cisimler ağırlıkları kadar suyun yerini değiştirirler kanunundan faydalanarak bulunmasıdır.

DÖŞEK

Geminin en alt kısmında, teknenin alabandalarındaki postalarıbirbirine bağlayan ve omurgaya dikey sac levhalar. Ahşapteknelerde omurga üzerinde bulunan iskarmozun ilk parçaları.Alti düz olan tekne.

DÖKÜNTÜ

1)Deniz yüzeyine yakın küçük kayalıklardan meydana gelenkümeler. 2) Tahliye sonunda gemi ambarlarında kalan süprüntü,kalıntı yük.

DOKUZ OTURAK OTURMAK

Gemi boyu istikametinde baş tarafı fazla kalkmış bir şekilde, denizle irtibatı kesilmiş derecede karaya oturmak.

DOBLIN ALMAK

[Vermek, Tutmak] Bir halatin iki çımasının gemide kalmaküzere bordadaki veya sahildeki bir babaya iki, üç kez sarılması,Halatın çiftelenmesi.

DOBLIN

t Bir halatin iki çıması arasindaki sarkık kısım.

DİSPEÇ

Yükleme ya da boşaltmada starya süresinin tümününkullanılmaması sonucu yükleyenin, kiracının kazandiğı zaman,Sürastaryanın karşıtı.

DİSPAÇOR

Bir avaryada gemi ya da yük sahiplerine ne kadar ödemedüştüğünü olayı inelemek suretiyle, belgeleri toplayarakhesaplayan ve paylaştıran kişi, dispeççi.

DİRİSA

1) Yön değiştirmek, bir tarafdan diğer tarafa dönmek 2)Rüzgarın yön değiştirmesi.

DINGI

Yaklaşık olarak 12 kadem boyunda bir çifte kürekli bir veya ikiyelkenli tekne.

DESTEMORA

Bir direğin üzerine sürülen çubuk veya bastonu yerinde tutmakiçin direk, civadra zıvanasına geçirilen çember.

DESE ETMEK

Halatin veya zincirin iyice gerilmesi

DENİZE ELVERİŞLİLİK BELGESİ

Yapılan denetim sonucunda, tüm ticaret gemileri ve deniztesislerinin tahsis edildikleri işlere ve yapacakları yolculuklaragöre tekne, makine, kazan, genel donanım, can kurtarma,yangından korunma ve yangın söndürme, seyir teçhizatı vehaberleşme sistemi, sağlık koşulları, yük ve yolcu...

DENİZE ELVERİŞLİ

Bir geminin denizin tehlikelerine karşı denizde yük ve yolcutaşıya bilecek yeterliliğe sahip olarak donatılması ve denizeaçıla bileceğini belgelemesi.

DENİZALTI

1) Denizaltı savaş gemisi, 2) denizin altı

DENİZ RAPORU

Deniz Raporu, geminin maruz kaldığı kazayı veya olağanüstü durumu açıklayan, kaptanın ve diğer gemi adamlarının tamamının ya da bir kısmının katılımıyla kayıtlara geçilmesi sağlanan ve gemi mührü ve kaptan imzasını taşıyan resmi evraktır. 

DENİZ ÖDÜNCÜ

Deniz seferinin tamamlanabilmesi için gemide bulunan yükteminat gösterilerek alınan borç.2) Seferin tamamlanması içingemi ya da navlun ya da her ikisinin birden teminat gösterilerekalınan borç.

DENİZ DEMİRİ

Denizde ve rüzgarda hareketsiz kalan teknenin dalgalar bordavermemesi için baştan veya kıçtan denize attiklari koniseklindeki branda torba.

DEMİRLEMEK

Geminin demir mevkiinde emniyetli kalmasını sağlamak için,demirin ve bağlı olduğu zincirin bosaları fora edilerek, kendiağırlığı ile demirin denize bırakılması işlemi.

DEMİRİN TARAMASI

Demirin deniz dibinde iyi yerleşmemesi nedeniyle gemininzincir üzerine binen ağırlık sebebiyle demirin deniz dibindekiyerinin değişmesi

DEMİRİ FUNDO ETMEK

Bosaları fora edilmiş demirin ve zincirinin kendi ağırlığı iledenize bırakılmasi.

DEMİRE BİNDİRMEK

Dış etkiler sebebiyle veya gemi makinası ile yapılan demirmanevraları sırasında gemi ağırlığının demir üzerindeoluşturduğu etki nedeniyle demire yük binmesi.

DEMİR ZİNCİRİ

Gemilerin demirleme işlemlerinde kullandıkları ve bellikurallara göre kalınlık ve uzunlukları belirlenmiş olan zincirler.

DEMİR YERİ

Gemilerin demirleyerek güvenli bir şekilde durabilmelerineelverişli olan ve haritalar üzerinde çıpa şekli ile işaretlenmişdeniz alanları.

DEMİR SALPA

Demirin vira edilmesi durumunda deniz dibinden kurtulupdoğrulması ve demirin ağırlığının zincirine binmesi durumu.

DEMİR LOÇASI

Geminin baş bodoslamasında göz demirlerinin içine alındığıboru.

DEMİR KÜRESİ

Denizde çatışmayı önleme tüzüğü kuralları gereği gemilerindemirli oldukları durumlarda gün doğumundan gün batımınakadar baş taraflarında göstermek zorunda oldukları siyah küre.

DEMİR KAMPANASI

Geminin demirleme işlerinde, siste ve köprü üstü ile haberleşmedurumlarında kullanılanb ve geminin baş tarafında bulunanpirinç çan.

DEMİR KALOMA

Demir zincirinin boş bırakılması için verilen komut

DEMİR ALMAK

Demirlemiş geminin denizdeki demirinin gemiye alınması

DEMIR BIRAKMAK

Dış etkenler sebebiyle demiri alacak zamanın olmaması veyademirin deniz dibinde takılması nedeniyle alınamamasıdurumlarında geminin uygun bir kilidinden fora edilmesi ya dakesilmesi suretiyle demir ve zincirin denize bırakılması.

DELTA

Denizle nehirin birleştiği alanlarda oluşan üçgen biçimindekikarasal birikinti.

DEDVEYT

Geminin yükleme, kaldırma taşıma kapasitesi ya da tuzlu sudayaz yükleme hattına kadar geminin 2240 librelik ton olarakkaldırabileceği ağırlıkların tümü.

DAVLUMBAZ

1) Yandan çarklı ve baş pervaneli gemilerde pervanekoruyucunun üst kısmı. 2) Köprüüstü

DATUM

Harita üzerinde belirtilen deniz derinliği.

DALYAN

1) Kıyıya yakın olan ve sığ bölgelerde balıkların geçtiğialanlarda balık tutmak için denize çakılan kazıkların ağ iledonatılması sonucu olşturulan yapılar.2) Kıyı ile kendi arasındakendi derinliğinden daha fazla derinlik bulunan kıyıya yakınsığlıklar.

DALGIÇ

Özel koruma sağlayan elbisesi ve deniz dibinde hava almasınısağlayıcı ekipmanları sayesinde deniz dibinde araştırma ve işyapabilen kişi.

DALGAKIRAN

Barınma alanlarını, limanları, Kıyı yapılarını dalgaların ve denizakıntılarının etkisinden korumak için dalgaların ve akıntılarınetkili olabileceği alanların deniz tarafına yapılan duvarlardır.

DABILBATIM

Gemilerin karinasi yırtıldığında teknenin su almamasi içinpostalarin iç tarafina ikinci bir kaplama konur ki, bu iki kaplamaarasindaki double-bottom denir. Bu bölüm safra ve yakit deposuolarak da kullanilir.

D (Delta)

Uluslar arası işaret sancaklarından D harfi “Benden açıkbulununuz, manevra yapmakta güçlük çekiyorum” anlamındakullanılır.

ÇÜRÜK SU

Seyir halindeki geminin dümenine yakın oluşan vepervane üst kanadının içinde çalıştığı su.

ÇUBUK

Ana direklerin üzerine konulan ekleme direkler.

ÇÖRDEK YAKASI

Randa ve pkruva yelkenlerinde seren yakalarının kıçtarafa bakan köşeleri ,istiralya (üç köşe) yelkenlerininen üstteki köşeleri .(pik yakası)

ÇÖRDEK HALATI

Giz cundasını kaldırmak için kullanılan halatlardanmeydana getirilen donanım.

ÇİFİTA

Geminin inşası veya havuzlanması esnasında gemikızakta iken gemi dengesini sağlamak amacıylagenellikle geminin baş ve kıç taraflarına konulanpayandalar.

ÇIRNIK

Yaklaşık 100 Gross Ton olarak inşaa edilmiş yelkenlitekne.

ÇIRÇIL

Fıçı, varil gibi yükleri yüklemede veya tahliye etmedekullanılan iki tarafı da kancalı olarak yapılmış sapan.

ÇIPO

Özellikle admiralti demirinde bedenin üst kismindananelesinin altinda geçen kollara dik olarak bağlanmışhareketli veya sabit ağaç veya metal kollar.

ÇIMARIVA

1)Gemicilerin, eratın armaya çıkması için verilenkomut 2)Personelin tekne boyunca yanyanaselamlama için dizilmesi.

ÇIMACI

İskeleye yada rıhtıma yanaşan, avara eden gemilerinhalatlarını alıp volta yada mola eden gemici.

ÇIMA

Halat, elincesi veya yomaların uç kısmı.

ÇENE

Omurga ile baş bodoslamanın birleştiği kısım.

ÇARMIK

Ana direklerini ve gabya çubuklarını kapelesindengüverteye veya küpeşteye tutturmak için her iki yantaraflarından gerilmiş kalın halatlar.

ÇAPARİZ

1)Yapılmakta olan bir işin ya da manevranınengellenmesi.2) Demir zincirlerinin birbirinekarışması, dolaşması.

ÇAMÇAK

Filika ve sandalların sintinelerinde, farş tahtalarınınaltlarında biriken suları dışarıya atmak için kullanılanmetal, plastik veya ağaç dan yapılmış maşraba.

ÇALPARA VALF

Bir yüzü kösele ile kaplı olabilen, geri döndürmezözelliği olan, tek yönlü akıma müsaade eden bir valf.Pompaların emme borularının alt ucu. Pis suecekterlerinin denize çıkış tarafları gibi yerlerdekullanılan parça.

ÇALIM

1) Gemilerde baş bodoslamanın omurga ile ve gemiüst yapılarının yatay düzlem ile yaptığı açı. 2)Geminin su kesiminin altında kalan kısmının baş vekıç bodoslamaya göre darlaşması, Baş tarafa doğruolan darlaşmaya çalım, kıç tarafa doğru olandarlaşmaya...

ÇALIM

1) Gemilerde baş bodoslamanın omurga ile ve gemiüst yapılarının yatay düzlem ile yaptığı açı. 2)Geminin su kesiminin altında kalan kısmının baş vekıç bodoslamaya göre darlaşması, Baş tarafa doğruolan darlaşmaya çalım, kıç tarafa doğru olandarlaşmaya...

CUNDA

Seren, bumba, gönder direk gibi çubukların serbestolan ucu. Yatay serenlerin her iki ucu.

CUMBA

Bir kısmı örten parça, Çıkıntı parça.

CİVADRA

Yelkenli teknelerde teknenin baş bodoslamasınınhemen üzerinden dışarıya doğru eğik olarak uzatılanve pruva direği ile çubuklarının bağlandığı, üzerineflok yelkenlerinin açıldığı sabit seren, bumba, çubuk.Ana civadra, Baston ve Kontra baston dan oluşanparçaların tümüdür.

CEVİZ

Değişik yöntem ve tekniklerle halatların çımalarınayapılan, halatları tutabilmek için, uzak bir mesafeyeatabilmek için (El incesi gibi) veya süs olarak yapılandüğümler.

CAYRO PUSULA

Yön bulmada kullanılan ve arzın mağnetik yapısındanetkilenmeyen ve hatası bilindiği ölçüde hassas yöngösteren elektiriki bir pusula.

CAN SİMİDİ

Gemilerde ve deniz araçlarında denize düşen kişilerikurtarmak için çok hafif ve yüzer malzemedenyapılmıs, yuvarlak simit biçiminde ve bir salvoyagemiye bağlı olarak bulundurulan can kurtarma aracı.

CAN KURTARMA ARAÇLARI

Gemide bulundurulan ve teknik özellikleri uluslararası kurallarla belirlenmiş olan can kurtarma araç vegereçlerinin tamamı. Can filikaları, can yelekleri, cansimitleri, can salları gibi.

CAN HALATI

Emniyet ve kurtarma amacıyla kullanılmak içindonatılan halat.

CAN FİLİKASI

Tehlikedeki bir gemiden yolcuları ve gemiadamlarınıkurtarmak için gemide bulundurulması zorunlu olanve bu amaç için özel olarak yapılmış, donatılmış cankurtarma aracı

CAMADAN BAGI

Adi camadan halatları ile donatılmış olan Randa vefilika yelkenleri gibi yelkenlerin küçültmede(camadana vurmada) kullanilan bir bağ çesidi.

CAMADAN

Dört köşe (seren) yelkenlerin üst yakalarındanboğmak suretiyle yüzey alanlarının küçültülmesi.

C ( Charlie)

Uluslar arası işaret sancaklarından C harfi Öncekigrubun anlamı olumlu olarak okunmalıdır anlamındakullanılır.

BURGATA

Bitkisel, sentetik ve çelik tel halatların pus olarakçevresini ifade eden birim. Halatlar için çevre birimi.Bir burgata 2,54 cmyi ifade eder.

BUMBARTA

Ayna kıçlı ve sübye donanımı olan küçük yelkenlitekne.

BUMBA

1) Ticaret gemilerinde yük alıp verme işlerimdekullanılan ve ucuna palanga takılabilen dikmeler. 2)Yan yelkenlerin altobaşo yakalarını germek ve açmakiçin kullanılan serenler.

BRANDA

1)Gemi güvertesindeki yardıcı makineleri denizsuyunun zararlı etkilerinden korumak için kullanılanörtü.2)Yelken yapımında ve gemicilerin hamak olarakkullandıkları yatağın yapımında kullanılan bir cinskumaş.

BOŞ KOYMAK

Halatı kaçırmak, Laçka (laşka), Kaloma

BOŞ ALAMAK

Gevşemiş bir halatı germek için fazlasını çekmek, yisaya da salya edilmiş bir palanganın fazla görülenpayının çekip alınması.

BOSA/BOSA TUTMAK

Gemilerde ve deniz araçlarında özellikle harekethalindeki halatları, zincirleri durdurmak, tutmak,emniyet altına almak için yapılan işlem.

BORDALAMA

Bir deniz fenerinin, geminin veya sahil yapısınıngeminin tam kemere yönünde bulunması. Başka birdeyimle geminin puruva hattına dikey bir hat üzerindebulunması.

BORDA ISKELESI

Bordadan indirilmek suretiyle bir gemiye giripçıkmayı sağlayan, deniz seviyesine göre indirilipkaldırılabilinen ve içeriye alabura edilebilen birmerdiven tipi [Pasarella]

BORDA FENERLERİ

Gemilerin Uluslararası Denizde Çatışmayı ÖnlemeTüzüğü kurallarına göre sancak bordada Yeşil, iskelebordada Kırmızı olarak bulundurma zorunluluğu olan112,5 derece açılı fenerler.

BORDA

Teknenin yan tarafı, duvarları, dış tarafının sukesiminden yukarıda kalan kısmı.

BOCURUM

Yelkenli teknelerde kıç bodoslamanın / kıç aynalığınüzerinde bulunan direğe açılan dört köşe yelken.

BİTA

1) Halatların selviçelerini, ince halat ve zincirleri voltaetmek için teknede bulunan küçük madeni babalar. 2)Eski tip ırgatlarda demir zincirinin akmasını kontroletmek için demir loçası ile güverte loçası arasındabulunan demir silindirler.

BİNDİRME KAPLAMA

Ahşap teknelerin yapımında, üstteki kaplamanın altkenarını alttaki kaplamanın üst kenarına bindirereküstüne konulmak suretiyle yapılan kaplama biçimi.

BERMUDA ARMA

Uzun bir direk üzerine yelken açmak için düşünülmüşolan, yelken sereni olmayıp, ancak bumba sereni olanarma tipi (Marconi arma).

BAŞLI GEMİ

Başı kıça nazaran daha fazla su çeken, başı daha fazlabatık olan gemi (Başa trimli gemi).

BAŞ ÜSTÜ

1) Baş kasara güvertesi 2) Küçük teknelerinbaştarafinda oturulabilecek ve ayakta durulabilecekplatform.

BAŞ

Bir teknenin baş bodoslaması, baş kasarası veomuzluklarının bulunduğu ön ve ileri kısmı.

BASTON

Ana civadranın üzerinden ileriye doğru uzatılmış olancunda yelkenlerini üçmak için ana ve gabyaserenlerinin cundalarında bulunan çubuklar.

BASTİKA

Bir makarayı bir halatın istenilen yerine hementakabilmek için tasarlanmış demir makara.

BAŞTAN KARA ETMEK

Gemiyi veya bir deniz aracını baş taraftan sahile,kumsala oturtmak veya yanaştırmak.

BAŞ PARİMASI

Bir filikanın baş tarafını bağlamak için kullanılan biruçu filikanın baş üstüne bir mapa veya analeye bağlıdiğer ucu ise kullanılmadığı durumlarda baş üstüneroda edilen halat.

BAŞ OMUZLUK

Borda kaplamalarının baş bodoslamaya doğrueğilmeye başladığı nokta ile bodoslama arasında kalankısım.

BAŞ KASARA

Baş kasara, yelkenli gemilerde ön direğin ilerisinde üst güvertede yer alan kısmıdır. 

BAŞ BODOSLAMA

Bir tekne omurgasının baş tarafa yükselmesi vekalkması sonucu oluşturulan dikey ya da eğik kısım.Borda levhaları ve borda kaplamaları baş tarafta bukısıma monte edilir.

BARBARİŞKA

Volta edilmek üzere olan bir halatın kaymaması vetutulması için bosalık halatla veya zincirle mezo voltaalınıp halatın gemi tarafındaki bedenindendolaştırılmak suretiyle yapılan bosa. ( Halat bosa,zincir bosa)

BANDO (ET)

Tutulmakta veya çekilmekte olan bir halatı birdenbirebırakmak, koyvermek .( kumandasız)

BANDIRA

Bİr geminin hangi ülkenin, hangi devletin olduğunu gösteren bayrak.

BALON USTURMAÇA

Halattan, hasırdan veya sentetik malzemedenyapılmıs, içi doldurulmuş veya şişirilmiş birusturmaça çesidi.

BAKLA

Demir zincirini oluşturan değirmi ve yassı halkalarıher biri. Ortasında parça var ise bu parçaya lokmadenir.

BADARNA ETMEK

Bir halatın temas sonucu aşınmamasını, hasarauğramasını önlemek için branda veya benzerikoruyucu bir malzeme ile sarılması.

BABAFINGO

Yelkenli bir teknede eğer direk üç kısımdan ibaret ise;en üstteki üçünü parça. [Italyanca: pappafico][Örnek:okul gemileri]

BABADALYA

Güverteye yüklenen kereste yükünün denizegitmemesi için parampetlere yerleştirilen sabit, seyyarağaçtan veya demirden yapılmış dikmeler.

BABA

Gemilerde, iskele veya rıhtımlarda palamar ya dahalatları volta etmek için ağaç veya dökme demirdenyapılmış silindirik biçimindeki cisim.

B (Bravo)

Uluslar arası işaret sancaklarından B harfi “Tehlikeliyük yüklüyorum” , “tahliye ediyorum veya taşıyorum”anlamında kullanılır.

AYNALIK TAHTASI

Bir teknede kıç taraftaki havuzda oturanlarınyaslandığı ve serdümenle aralarında ayırıcılık yapmakiçin konulmuş olan tathta levha.

AYNALIK

Filikalarda ve yelkenli teknelerde kıç bodoslamaüzerine konan ve dümen iğneciğinin üzerine konduğutahta levha. (Ayna kıçlı tekneler)

AYI BACAĞI

Çifte yan yelkenlerinin iskotalarından birini sancakdiğerini iskele taraftan kullanarak pupadan alınanrüzgarla yapılan seyirdir (Pupa seyiri).

AYBOCU

Demir ırgatı geri çalıştırmak sureti ile zincirinboşaltılması, aşagı alınması, indirilmesi.

AYBERİ

Ayın yörüngesi üzerinde dünyaya en çok yaklaştığınokta.

AVARYA

Denizde meydana gelen kazalar sonucu geminin veyükün uğramış olduğu hasar, kayıp ve bunlarla ilgiliolarak yapılan giderler.

AVARA

Gemi veya bir deniz aracının yanaşık olduğu yerdenhareket edip ayrılması, açması, uzaklaşması ve buişlem için verilen komut .[Avara etmek]

AŞOZ

Ahşap gemilerin omurgaları boyunca ve iki yanında, borda kaplamalarının ince kenarlarınının yerleştirilmesi için açılan üç köşeli yuva.

ARYA

Serenlerin, yelkenin, sancağın aşağıya indirilmesi.[Arya sancak, arya yelken]

ARMUZ (ARMOZ)

Gemide güverte ve borda kaplama tahtalarının aralarındaki boşluk.

ARMA

Bir geminin direkleri, yelkenleri ve serenleri ile budirek ve serenler üzerindeki halat, zincirlerden oluşanve gemi arması olarak da bilinen donanımlardır.

APIKO

Yola çıkmaya hazırlanan bir geminin, zinciri toplayıp demirini almaya, kaldırmaya hazır olduğu, zincirin düşey duruma geldiği an.

APAZLAMA

Bir teknenin bordasına dik olarak (kemereistikametinde) esen rüzgar ve bu rüzgar ile yapılanseyir.

ANELE BAGI

Bir halatı demirin ya da şamandıranın anelesinebağlamakta kullanılan balıkçı bağına benzer bir çesitbağdır.

ANELE

Hareketli demir halka, bir tarafı açık, yuvarlak baklaşeklindeki anele, harbi ile gereken yere bağlanır veistenildiğinde sökülür.

ANA OMURGA

Postaların bağlandığı, baştan kıça kadar uzanan ağaç /demir kisim

ANA GÜVERTE

Geminin veya teknenin üzerinde yürünen en üsttekigüvertesi.

AMORA YAKASI

Yan yelkenlerin alt baş tarafındaki ve undayelkenlerin alt dış tarafındaki yakalarına denir. Direkbedenlerine sarılı olan yan yelkenlerin direğe bağlananalt köşesi.

AMORA

Trinket ve mayıstra serenlerinin açılması için verilenkomut

ALTABAŞO

1) Bir yelkenin alt yakası, 2) Alt ve asağı anlamındakullanılan bir deyim.

ALESTA

Uyarı, Hazır olma anlamında kullanılır. Yapılacak birişin yapılması yönünde hazır olmak için verilenkomut.

ALBERABER

Puta kürek veya alma kürek durumuna getirilmiş olanküreklerin hep birlikte çekilmesi veya küreklerin suyadaldırılması için verilen komut.

ALAY SANCAKLARI

Isaret sancaklari ile donatilmaya, alay sancaklarinin çekilmesi denir.

ALARGA

Bir geminin veya deniz aracının bir yere yanaşmamışolarak açıkta bulunması, durması, yatması.

ALAMANATA

Sadece kıç tarafında güvertesi bulunan balıkçı teknesi.

ALAMA KÜREK

Hep birlikte kürek çekerken çekmeyi durdurmak içinverilen emir. Bu emiri alan kürekçiler kürekleri sudançıkararak palalarını su yüzeyine parelel bulundurmaküzere yatay duruma getirirler.

ALABANDA

1)Tekne Borda kaplamalarının, levhalarının içyüzeyleri, 2) Dümenin 35° ye kadar bir tarafabasilması.

AGIZ KUŞAGI

1) Gemilerin, teknelerin Borda kaplamalarının en üstteolanı. 2) Ağaç teknelerde armuz kaplamanin en üstsirasi [bindirme kaplamanin da].

AGANTA

Yisa ya da laçka edilmekte olan bir zincirin veyahalatın kısa bir zaman süresi için elde tutularakbırakılmaması için verilen komut [Aganta iskota,aganta borina borinata].

ADMIRALTI DEMIR

Gemileri ve deniz araçlarını rüzgar, akıntı ve sertdenizlere karşı yerinde tutmak amacıyla kullanılançiposu kollarina dik ve hareketli eski sistem bir demircinsi.

ADİ ISKARMOZ

Filikalarda, botlarda, patalyalarda küreklerikayışlıkları ile bağlamak ve kullanırken dayanaklıketmek için küpeştelere konulan ağaç ya da madeniçelikler.

ADA

Sularla çevrili, sular yükseldiğinde su üstünde kalandoğal kara parçası

AÇILMAK

Sahilden yada deniz üzerinde bulunan herhangi biryerden ayrılıp uzaklaşmak.

AÇIKTA EĞLENMEK

Bir teknenin sahilden veya iskeleden ya da limandanaçikta, kıyıdan yeterince neta olacak şekildedemirlemeden uzakta beklemesi.

AÇIK KİRa ANLAŞMASI

İçinde yükün cinsi ve varış limanı ya da limanlarıyazılı olmayan kira anlaşması.

AÇIK GEÇMEK

Sahilden, başka bir deniz aracından, şamandıradanaçık geçmek, neta geçmek.

AÇIK DÜŞMEK

Herhangi bir neden ile bir mevkiden veya arzu edilenyerden, istenilen mesafeden daha uzakta kalmak.

AÇIK DENİZ

Tüm ülkelerin karasuları dışında bulunan veuluslararası kurallara göre hiçbir ülkeye ait olmayan tüm denizler.

AÇIK BARINAKLI GEMİ

Barınak güvertenin tonaj açıklıklarına sahip olmasınedeniyle barınak güvertenin altında kalan hacmingross ve net tonaj ölçümüne katılmayan gemi türüdür.

AÇIĞA ÇIKMAK

Rıhtıma aborda veya kıçtan kara olmuş bir geminin bulunduğu yerden kalkarak daha uzaktaki bir yere demirlemek için sahilden uzaklaşması. Açığa çıkmak, fırtına veya denizler sebebiyle rahat bir şekilde barınamamasından veya rıhtımdaki işlerinin bitmiş olmasından...

AÇI SEKSTANTI

arita, sörvey gemilerinde yatay açı ölçmek için kullanılan özel olarak tasarlanmış alet.

AÇEVELE

1-Serenlerin edilebildiği kadar pırasya edilmeleri 2-Bir yere asılan, çekilen veya su üzerinde yüzdürülmeksuretiyle getirilen herhangi bir cismin bir yereçarpmaması için yapılan donanıma “açevele tutmak”denir.

ACENTELİK

Gemi ve yük sahiplerinin işlerini takip edebilmeleriiçin yetkilendirdikleri kişilerin, acentaların yaptığı iş.

ACENTA

Belirli sınırlar içinde bir başkasına vekalet ederek işbulmaya, yürütmeye, kiralamaya yetkili kişi, aracı.

ABRAMAK

Teknenin zor hava şartlarında, değişen koşullarkarşısında, en iyi şekilde kontrol altina alınması,komuta edilmesi anlamına gelir

ABOSA

 Gemide hareket hâlindeki halatın veya zincirin bir an durdurulması için verilen komut.

ABORDA

bir geminin başka bir gemiye ya da bir rıhtıma yanını vererek yanaşması.

ABLUKA

Düşmanın başka ülkelerle ilişkisini kesmek için silahlıkuvvetlerle sarılması. Bir liman ağzını veya kıyıaçığını üstün kuvvetlerle çevirmek, dışarı ileilişkilerini kesmek. Kuşatma.

ABLİ

Bumbaları veya yarım serenleri iki yana (sancak veyaiskeleye) çevirmek, düşey durumda tutmak ya daortaya alarak bağlamak için seren cundalarındansancak veya iskeleye alınan donanımlardır.

ABİS

okyanusların 900 metreyi aşan derinliklerine verilen ad.

ABAŞO YAKASI

Yelkenlerin güverte tarafına bakan alt ya­kalarıdır.

ABAŞO

Aşağı veya alt anlamında kullanılan bir sözcüktür.

AMATÖR DENİZCİ EĞİTİM VE YAZILI SINAVLARI BAŞVURU VE KAYIT PROSEDÜRÜ

https://gss.uab.gov.tr/ internet adresinden başvuru için “E-Devlet ile Giriş” menüsünden E-Devlet şifreniz ile giriş yapınız. Kimlik bilgileriniz MERNİS sisteminden çekilerek ekrana yansıyacaktır. Çıkan ekranda ilgili bölümlere cep telefonu ve elektronik posta bilgilerinizi girerek “Onayla” sekmesine...

İHBAR TAZMİNATI

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde taraflardan biri haklı neden olmadan sözleşmeyi feshetmek isterse durumu diğer tarafa bildirmesi ve kanunda öngörülen öneli vermesi gerekir. Haklı neden olmadan ve usulsüz  (karşı tarafa bildirim süresinin tanınmaması) şekilde belirsiz...

DENİZ İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHEDİLMESİNİN SONUÇLARI

DENİZ İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHEDİLMESİNİN SONUÇLARI: KIDEM TAZMİNATI Kıdem tazminatı kanunda belirtilen asgari bir yıllık çalışma süresini dolduran işçiye veya ölümü halinde mirasçılarına işveren tarafından ödenen paradır. Kıdem tazminatı sadece kanunda öngörülen hallerde en az...

DENİZ İŞ KANUNU’NDA YILLIK ÜCRETLİ İZİN

Taraflar arasında  yıllık ücretli izinden vazgeçildiğine dair yapılacak anlaşmalar geçersizdir. Yıllık ücretli izin hakkı anayasa tarafından koruma altına alınmış olup işçinin yıl içinde dinlenmesi zorunlu tutulmuştur. Bu haktan feragat edilemez. Gemiadamının yıllık ücretli izne...